PLAN PRACY LICENCJACKIEJ
TEMAT: SPECYFIKA AKTYWÓW I PASYWÓW W BANKU KOMERCYJNYM
WSTĘP
ROZDZIAŁ I. FUNKCJONOWANIE BANKU KOMERCYJNEGO W POLSCE
1.1. Pojęcie banku i istota systemu bankowego
1.2. Miejsce banku komercyjnego na tle systemu bankowego
1.3. Regulacje prawne działalności banków komercyjnych
1.4. Istota działalności banków komercyjnych
1.5. Charakterystyka organów banku komercyjnego
ROZDZIAŁ II. BILANS JAKO PODSTAWOWE ŹRÓDŁO INFORMACJI O KONDYCJI FINANSOWEJ BANKU
2.1. Pojęcie bilansu
2.2. Struktura bilansu
2.2.1. Charakterystyka aktywów bilansu
2.2.2. Charakterystyka pasywów bilansu
2.3. Analiza wstępna bilansu
2.3.1. Analiza struktury
2.3.2. Analiza dynamiki
2.4. Analiza płynności finansowej na podstawie danych pochodzących z bilansu
ROZDZIAŁ III. ANALIZA PORÓWNAWCZA BANKU X I BANKU Y NA PODSTAWIE ZAWARTOŚCI INFORMACYJNEJ BILANSU
3.1. Ogólna charakterystyka banków
3.1.1. Charakterystyka banku X
3.1.2. Charakterystyka banku Y
3.2. Analiza wstępna bilansów banków
3.2.1. Analiza wstępna bilansu banku X
3.2.2. Analiza wstępna banku Y
3.3. Analiza płynności finansowej banków
3.3.1. Analiza płynności finansowej banku X
3.3.2. Analiza płynności finansowej banku Y
3.4. Analiza porównawcza banku X i banku Y pod względem kondycji finansowej
ZAKOŃCZENIE
BIBLIOGRAFIA
SPIS RYSUNKÓW
SPIS TABEL
SPIS WYKRESÓW
WSTĘP
Banki komercyjne należą do najważniejszych instytucji funkcjonujących we współczesnej gospodarce rynkowej. Ich działalność ma istotne znaczenie zarówno dla przedsiębiorstw, gospodarstw domowych, jak i całego systemu finansowego. Banki uczestniczą w przepływie kapitału, gromadzą środki pieniężne, udzielają finansowania, prowadzą rozliczenia oraz zapewniają dostęp do wielu usług związanych z obrotem pieniężnym. Specyfika ich działalności powoduje, że struktura majątku i źródeł jego finansowania różni się od struktury charakterystycznej dla przedsiębiorstw produkcyjnych, handlowych czy usługowych.
Podstawową rolą banku komercyjnego jest pośredniczenie pomiędzy podmiotami posiadającymi nadwyżki środków finansowych a tymi, które zgłaszają zapotrzebowanie na kapitał. Bank przyjmuje środki od klientów, a następnie wykorzystuje je między innymi do prowadzenia działalności kredytowej i inwestycyjnej. Oznacza to, że zarówno aktywa, jak i pasywa banku mają szczególny charakter i powinny być analizowane z uwzględnieniem specyfiki działalności bankowej.
Bank komercyjny stanowi jeden z podstawowych elementów systemu bankowego. Funkcjonuje w otoczeniu instytucjonalnym i prawnym, które z jednej strony umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej i osiąganie dochodów, z drugiej zaś nakłada szczególne obowiązki związane z bezpieczeństwem powierzonych środków oraz stabilnością całego systemu finansowego. Bank nie jest zatem przedsiębiorstwem funkcjonującym na takich samych zasadach jak podmioty innych sektorów gospodarki. Charakter prowadzonej działalności powoduje, że podlega szczególnym regulacjom i mechanizmom nadzorczym.
Znaczenie banków dla gospodarki wynika między innymi z ich udziału w finansowaniu działalności przedsiębiorstw oraz potrzeb gospodarstw domowych. Kredyty udzielane przedsiębiorstwom mogą być przeznaczane na inwestycje, zakup środków trwałych, finansowanie kapitału obrotowego czy realizację nowych przedsięwzięć. Finansowanie kierowane do osób fizycznych umożliwia natomiast między innymi zakup nieruchomości, dóbr konsumpcyjnych lub realizację innych potrzeb. W ten sposób banki uczestniczą w procesie alokacji kapitału i wpływają na aktywność gospodarczą.
Jednocześnie działalność bankowa wiąże się z wieloma rodzajami ryzyka. Bank powinien zachować zdolność do terminowej realizacji swoich zobowiązań, właściwie oceniać zdolność kredytobiorców do spłaty zadłużenia oraz odpowiednio zarządzać strukturą posiadanych aktywów i pasywów. Nieprawidłowe decyzje podejmowane w tym zakresie mogą prowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej, utraty płynności lub zwiększenia ryzyka niewypłacalności. Z tego względu analiza bilansu banku posiada szczególne znaczenie.
Bilans jest jednym z podstawowych elementów sprawozdawczości finansowej i stanowi źródło informacji o sytuacji majątkowej oraz finansowej jednostki na określony dzień. W odniesieniu do banku pozwala on określić, jakie składniki majątku pozostają w jego dyspozycji oraz z jakich źródeł zostały one sfinansowane. Dzięki analizie bilansu możliwe jest również obserwowanie zmian zachodzących w strukturze działalności banku i ocena wybranych aspektów jego kondycji finansowej.
Po stronie aktywów bilansu banku występują składniki związane przede wszystkim z lokowaniem środków finansowych. Istotną część mogą stanowić należności wynikające z udzielonych kredytów i innych form finansowania klientów. Aktywa obejmują również środki pieniężne, należności od innych podmiotów sektora finansowego, instrumenty finansowe oraz inne składniki majątku wykorzystywane w działalności bankowej.
Struktura aktywów jest bezpośrednio związana z modelem prowadzonej działalności. Bank koncentrujący się na tradycyjnej działalności kredytowo-depozytowej może posiadać inną strukturę majątku niż instytucja w większym stopniu angażująca się w działalność inwestycyjną czy obsługę dużych przedsiębiorstw. Analiza aktywów może zatem dostarczać informacji nie tylko o wielkości majątku, lecz również o sposobie prowadzenia działalności i przyjętej strategii.
Szczególnie istotną częścią aktywów są należności od klientów. Udzielanie kredytów stanowi jedno z podstawowych źródeł przychodów bankowych, ale jednocześnie wiąże się z ryzykiem kredytowym. Bank powinien więc prowadzić działalność w sposób zapewniający odpowiednią relację pomiędzy oczekiwanym dochodem a poziomem podejmowanego ryzyka. Nadmierna koncentracja aktywów w określonej grupie klientów lub sektorze gospodarki może prowadzić do zwiększenia podatności banku na pogorszenie sytuacji finansowej kredytobiorców.
Istotną rolę odgrywają także aktywa płynne, które pozwalają bankowi terminowo regulować zobowiązania oraz reagować na zwiększone zapotrzebowanie klientów na środki pieniężne. Bank musi bowiem być przygotowany na sytuację, w której część deponentów będzie chciała wypłacić swoje środki. Zbyt niski udział aktywów płynnych może zwiększać ryzyko problemów z realizacją zobowiązań, natomiast utrzymywanie nadmiernej części środków w formie wysoko płynnej może ograniczać możliwość osiągania dochodów.
Po stronie pasywów prezentowane są źródła finansowania działalności banku. W przypadku banku szczególne znaczenie mają zobowiązania wobec klientów, przede wszystkim środki zgromadzone na rachunkach i depozytach. Z punktu widzenia banku depozyty stanowią źródło finansowania aktywności kredytowej i inwestycyjnej, natomiast dla klienta są formą przechowywania oszczędności lub środków przeznaczonych do bieżących rozliczeń.
Pasywa mogą obejmować również zobowiązania wobec innych instytucji finansowych, wyemitowane instrumenty dłużne oraz inne źródła finansowania zewnętrznego. Ważnym elementem są także kapitały własne, które pełnią szczególną funkcję ochronną. Stanowią zabezpieczenie przed stratami oraz wpływają na zdolność banku do prowadzenia działalności i podejmowania ryzyka.
Struktura pasywów może dostarczać informacji dotyczących stabilności źródeł finansowania. Bank, który w znacznym stopniu opiera swoją działalność na depozytach klientów, może znajdować się w innej sytuacji niż bank silnie uzależniony od finansowania pozyskiwanego na rynku międzybankowym lub poprzez emisję instrumentów dłużnych. Ocena źródeł finansowania powinna więc uwzględniać nie tylko ich wielkość, ale również koszt, termin wymagalności i stabilność.
Aktywa i pasywa banku są ze sobą ściśle powiązane. Bank pozyskuje środki z określonych źródeł, a następnie lokuje je w różnych rodzajach aktywów. Z punktu widzenia zarządzania szczególnie ważne jest dopasowanie struktury terminowej i kosztowej obu stron bilansu. Niewłaściwe relacje pomiędzy terminami zapadalności aktywów i wymagalności zobowiązań mogą prowadzić do zwiększenia ryzyka płynności.
Zarządzanie aktywami i pasywami jest więc jednym z ważniejszych obszarów zarządzania bankiem. Wymaga uwzględnienia jednocześnie rentowności, płynności, bezpieczeństwa oraz poziomu ryzyka. Bank powinien dążyć do osiągania dochodów, ale nie może czynić tego kosztem nadmiernego ograniczenia zdolności do regulowania zobowiązań lub zwiększania ryzyka do poziomu zagrażającego jego stabilności.
Jednym z podstawowych narzędzi umożliwiających ocenę zmian zachodzących w sytuacji banku jest analiza finansowa. Wstępna analiza bilansu może być prowadzona w układzie strukturalnym i dynamicznym. Analiza struktury pozwala określić udział poszczególnych składników aktywów i pasywów w sumie bilansowej. Dzięki temu można ustalić, które pozycje mają największe znaczenie i jak kształtuje się ogólny model działalności badanego banku.
Analiza pionowa bilansu umożliwia również porównanie banków o różnej skali działalności. Sama wartość aktywów nie zawsze pozwala bowiem na formułowanie właściwych wniosków. Bank większy może posiadać wielokrotnie wyższe wartości nominalne niż bank mniejszy, jednak struktura jego bilansu może być podobna. Udziały procentowe poszczególnych pozycji pozwalają więc spojrzeć na sposób funkcjonowania podmiotów niezależnie od różnic w ich wielkości.
Analiza dynamiki koncentruje się natomiast na zmianach zachodzących w czasie. Pozwala ustalić, czy wartość poszczególnych składników aktywów i pasywów wzrastała czy malała oraz jakie było tempo tych zmian. W przypadku analizy obejmującej kilka kolejnych lat możliwe jest zidentyfikowanie tendencji dotyczących między innymi poziomu kredytów, depozytów, kapitałów własnych czy wielkości sumy bilansowej.
Połączenie analizy struktury i dynamiki pozwala uzyskać pełniejszy obraz sytuacji. Wzrost nominalnej wartości określonej pozycji nie musi oznaczać zwiększenia jej znaczenia, jeżeli pozostałe składniki bilansu rosły jeszcze szybciej. Z kolei niewielka zmiana wartości nominalnej może prowadzić do istotnej zmiany udziału danej pozycji w strukturze aktywów lub pasywów.
Ważnym aspektem oceny banku jest jego płynność finansowa. W ogólnym ujęciu oznacza ona zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań. W przypadku banku zagadnienie to posiada szczególne znaczenie, ponieważ instytucja powinna pozostawać zdolna do obsługi wypłat klientów oraz realizacji innych zobowiązań finansowych nawet w warunkach zmieniającego się zapotrzebowania na środki.
Płynność banku różni się jednak od płynności typowego przedsiębiorstwa. Wynika to z charakteru działalności i struktury bilansu. Część zobowiązań wobec klientów może być wymagalna w krótkim czasie, podczas gdy część aktywów – na przykład kredyty długoterminowe – zostaje spłacona znacznie później. Bank musi więc zarządzać niedopasowaniem terminów w sposób zapewniający ciągłość działalności.
Analiza płynności na podstawie danych bilansowych pozwala ocenić wybrane relacje pomiędzy aktywami a zobowiązaniami. Należy jednak pamiętać, że sam bilans przedstawia sytuację na określony moment, dlatego nie zawsze pozwala w pełni uchwycić wszystkie przepływy finansowe występujące w ciągu okresu. Mimo to pozostaje jednym z podstawowych źródeł informacji wykorzystywanych do oceny sytuacji majątkowej i finansowej banku.
Znaczenie bilansu wynika również z możliwości prowadzenia analiz porównawczych. Zestawienie danych dotyczących dwóch banków może pozwolić na identyfikację różnic w strukturze aktywów i pasywów, sposobie finansowania działalności, poziomie płynności oraz kierunku zmian zachodzących w czasie. Dzięki temu możliwe jest sformułowanie wniosków dotyczących specyfiki działalności poszczególnych instytucji.
Analiza porównawcza powinna uwzględniać jednak różnice wynikające z wielkości banków, profilu klientów i charakteru prowadzonej działalności. Nie każda różnica w strukturze bilansu oznacza automatycznie lepszą lub gorszą kondycję finansową. Może być ona konsekwencją odmiennego modelu biznesowego albo przyjętej strategii. Dlatego konieczna jest analiza poszczególnych wielkości w szerszym kontekście.
Badanie kilku kolejnych okresów sprawozdawczych daje możliwość obserwowania kierunku zmian zachodzących w obu bankach. Okres obejmujący lata 2017–2019 pozwala przeanalizować nie tylko stan bilansu w poszczególnych latach, ale także jego dynamikę. Możliwe jest więc określenie, jak zmieniały się aktywa, źródła finansowania i wybrane relacje świadczące o kondycji finansowej badanych instytucji.
Porównanie Banku X i Banku Y pozwala przejść od rozważań teoretycznych dotyczących specyfiki aktywów i pasywów do praktycznej analizy danych sprawozdawczych. W pierwszej kolejności konieczne jest przedstawienie podstawowych informacji dotyczących obu podmiotów, ponieważ ich wielkość, zakres działalności oraz profil klientów mogą wpływać na strukturę bilansu. Następnie możliwe jest przeprowadzenie analizy pionowej i poziomej oraz oceny wybranych elementów płynności.
Ocena kondycji finansowej banku nie powinna być oparta na jednej pozycji bilansu. Wymaga uwzględnienia wielu wzajemnie powiązanych elementów. Wysoki poziom aktywów może świadczyć o dużej skali działalności, lecz nie przesądza o jej jakości. Podobnie wysoki poziom depozytów może stanowić stabilne źródło finansowania, jednak znaczenie mają również sposób wykorzystania pozyskanych środków i zdolność do osiągania odpowiednich rezultatów.
Szczególne znaczenie posiada więc kompleksowe spojrzenie na strukturę bilansu. Aktywa informują przede wszystkim o sposobie wykorzystania kapitału, natomiast pasywa wskazują jego źródła. Analiza zależności pomiędzy nimi pozwala lepiej zrozumieć mechanizm funkcjonowania banku komercyjnego oraz ocenić, w jaki sposób poszczególne elementy bilansu oddziałują na bezpieczeństwo i stabilność jego działalności.
Głównym celem niniejszej pracy jest przedstawienie specyfiki aktywów i pasywów banku komercyjnego oraz dokonanie porównawczej oceny kondycji finansowej Banku X i Banku Y na podstawie informacji zawartych w ich bilansach za lata 2017–2019. Realizacja tak sformułowanego celu wymaga scharakteryzowania funkcjonowania banku komercyjnego, przedstawienia struktury bilansu bankowego oraz przeprowadzenia analizy struktury, dynamiki i płynności finansowej badanych instytucji.
Przedmiotem pracy są aktywa i pasywa banku komercyjnego oraz możliwości wykorzystania informacji bilansowych do oceny jego sytuacji finansowej. Szczególnej analizie poddano strukturę i zmiany poszczególnych pozycji bilansowych, a także relacje umożliwiające ocenę wybranych aspektów płynności. Część empiryczna obejmuje porównanie Banku X i Banku Y w okresie 2017–2019.
Praca ma charakter teoretyczno-analityczny. W części teoretycznej wykorzystano analizę literatury przedmiotu z zakresu bankowości, rachunkowości oraz analizy finansowej. Zastosowano również metodę opisową, pozwalającą scharakteryzować funkcjonowanie banku komercyjnego i strukturę jego bilansu. W części empirycznej wykorzystano analizę danych pochodzących ze sprawozdań finansowych Banku X i Banku Y, przede wszystkim analizę struktury, analizę dynamiki oraz analizę porównawczą. Zastosowanie tych metod pozwala na wskazanie najważniejszych zmian zachodzących w sytuacji obu banków oraz ocenę różnic w ich kondycji finansowej.
Praca składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy poświęcono funkcjonowaniu banku komercyjnego w Polsce. W pierwszej kolejności przedstawiono pojęcie banku oraz istotę systemu bankowego. Następnie określono miejsce banku komercyjnego w tym systemie oraz omówiono podstawowe regulacje prawne dotyczące jego funkcjonowania. Kolejne części rozdziału koncentrują się na istocie działalności banków komercyjnych oraz charakterystyce organów uczestniczących w zarządzaniu bankiem.
Rozdział drugi dotyczy bilansu jako podstawowego źródła informacji o kondycji finansowej banku. Wyjaśniono w nim istotę bilansu oraz przedstawiono jego strukturę, ze szczególnym uwzględnieniem aktywów i pasywów charakterystycznych dla działalności bankowej. Następnie omówiono zasady wstępnej analizy bilansu, obejmującej analizę struktury oraz dynamiki poszczególnych pozycji. Ostatnią część rozdziału poświęcono analizie płynności finansowej banku na podstawie informacji zawartych w bilansie.
Rozdział trzeci ma charakter analityczny i obejmuje porównanie Banku X i Banku Y na podstawie danych bilansowych za lata 2017–2019. W pierwszej kolejności przedstawiono ogólną charakterystykę obu badanych podmiotów. Następnie przeprowadzono wstępną analizę ich bilansów, ze szczególnym uwzględnieniem struktury i dynamiki aktywów oraz pasywów. Kolejnym etapem jest analiza płynności finansowej każdego z banków. W ostatniej części rozdziału dokonano porównania Banku X i Banku Y pod względem wybranych elementów ich kondycji finansowej oraz sformułowano wnioski wynikające z przeprowadzonych badań.
Podjęta problematyka ma istotne znaczenie dla zrozumienia specyfiki funkcjonowania banku komercyjnego. Bilans banku odzwierciedla bowiem nie tylko stan jego majątku i źródeł finansowania, ale także sposób prowadzenia działalności, skalę wykorzystania depozytów, strukturę finansowania oraz kierunki lokowania środków. Analiza aktywów i pasywów pozwala zatem ocenić szereg elementów mających znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności działalności bankowej. Porównanie dwóch banków w kilku kolejnych okresach sprawozdawczych umożliwia dodatkowo wskazanie różnic pomiędzy przyjętymi przez nie modelami działalności oraz zmian zachodzących w ich sytuacji finansowej.
druga wersja planu
Wstęp
Rozdział I. Charakterystyka banku komercyjnego
1.1. Pojęcie i funkcje banku komercyjnego
1.2. Formy prawne banku komercyjnego
1.3. Podstawowe operacje bankowe
Rozdział II. Aktywa banku komercyjnego
2.1. Pojęcie i klasyfikacja aktywów bankowych
2.2. Aktywa trwałe banku komercyjnego
2.3. Aktywa obrotowe banku komercyjnego
2.4. Zarządzanie aktywami bankowymi
Rozdział III. Pasywa banku komercyjnego
3.1. Pojęcie i klasyfikacja pasywów bankowych
3.2. Kapitał własny banku komercyjnego
3.3. Zobowiązania banku komercyjnego
3.4. Zarządzanie pasywami bankowymi
Zakończenie
Bibliografia
Spis tabel
Spis rysunków
Bank komercyjny to instytucja, która prowadzi działalność polegającą na udzielaniu kredytów, gromadzeniu depozytów, świadczeniu usług płatniczych, obsłudze rachunków, a także innych czynnościach związanych z obrotem finansowym. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie specyfiki aktywów i pasywów w banku komercyjnym.
W rozdziale I omówione zostaną pojęcie i funkcje banku komercyjnego, a także formy prawne banków komercyjnych. Przedstawione zostaną również podstawowe operacje bankowe, jakie banki mogą wykonywać.
W rozdziale II skupimy się na aktywach banku komercyjnego, przedstawiając pojęcie i klasyfikację aktywów bankowych. Omówione zostaną również aktywa trwałe i obrotowe banku komercyjnego, a także sposób zarządzania aktywami bankowymi.
W rozdziale III skoncentrujemy się na pasywach banku komercyjnego. Omówione zostaną pojęcie i klasyfikacja pasywów bankowych, a także kapitał własny banku komercyjnego i zobowiązania banku komercyjnego. Przedstawione zostaną również sposoby zarządzania pasywami bankowymi.
W pracy wykorzystane zostaną źródła literaturowe oraz informacje z oficjalnych stron internetowych banków i instytucji związanych z bankowością. Celem pracy jest przedstawienie specyfiki aktywów i pasywów w banku komercyjnym, co pozwoli na lepsze zrozumienie funkcjonowania bankowości i roli, jaką banki odgrywają w gospodarce.
Podobną pracę znajdziecie na stronie https://pracezbankowosci.szczecin.pl/specyfika-aktywow-i-pasywow-w-banku-komercyjnym/