Plan pracy licencjackiej
Wstęp
Rozdział I. Społeczeństwo informacyjne – nowa jakość życia społecznego
1.1. Informacja i wiedza – geneza społeczeństwa informacyjnego
1.2. Człowiek jako element społeczeństwa informacyjnego
1.3. Galaktyka Internetu – nowy świat komunikacji
1.4. Miary poziomu rozwoju społeczeństwa informacyjnego
Rozdział II. Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego
2.1. Dostępność nowych technologii
2.1.1. Telefonia
2.1.2. Komputery
2.1.3. Internet
2.2. Wdrożenie prawa w zakresie społeczeństwa informacyjnego
2.3. Powszechny udział obywateli
Rozdział III. Aukcje internetowe – nowa aktywność społeczeństwa informacyjnego
3.1. Pojęcie aukcji internetowej
3.1.1. Rodzaje aukcji internetowych i sposób ich funkcjonowania
3.1.2. Budowa i layout serwisu aukcyjnego
3.2. Przykłady aukcji internetowych
3.2.1. Allegro.pl
3.2.2. dozeta.pl
3.2.3. eBay Polska
Zakończenie
Bibliografia
Spis tabel
Spis rysunków
Wstęp
Rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych doprowadził do istotnych przemian w sposobie funkcjonowania współczesnych społeczeństw. Informacja, wiedza oraz możliwość ich szybkiego pozyskiwania i przekazywania stały się jednymi z najważniejszych zasobów wykorzystywanych zarówno w działalności gospodarczej, jak i w codziennym życiu człowieka. Powszechne zastosowanie komputerów, urządzeń mobilnych oraz Internetu wpłynęło na sposób komunikowania się, wykonywania pracy, zdobywania wiedzy, korzystania z usług oraz dokonywania zakupów. W wyniku tych przemian ukształtowało się pojęcie społeczeństwa informacyjnego, w którym dostęp do informacji i umiejętność posługiwania się nowoczesnymi technologiami mają istotne znaczenie dla aktywności społecznej i ekonomicznej jednostki.
Społeczeństwo informacyjne jest rezultatem wieloletniego procesu rozwoju technologicznego oraz stopniowego zwiększania znaczenia informacji w gospodarce. W tradycyjnych społeczeństwach podstawowe znaczenie posiadały przede wszystkim zasoby materialne oraz praca fizyczna. Wraz z rozwojem gospodarki opartej na wiedzy coraz większą rolę zaczęły odgrywać informacje, kompetencje, innowacyjność oraz zdolność szybkiego komunikowania się. Technologia stała się narzędziem umożliwiającym przetwarzanie ogromnych ilości danych oraz ich przekazywanie niezależnie od odległości geograficznej.
Szczególne znaczenie w tym procesie miał rozwój Internetu. Początkowo wykorzystywany przede wszystkim jako narzędzie komunikacji i wymiany informacji, z czasem stał się środowiskiem realizowania coraz większej liczby aktywności społecznych i gospodarczych. Internet umożliwił prowadzenie korespondencji elektronicznej, korzystanie z serwisów informacyjnych, naukę na odległość, wykonywanie pracy, prowadzenie działalności gospodarczej oraz zawieranie transakcji handlowych. W efekcie przestrzeń wirtualna zaczęła uzupełniać, a w niektórych obszarach częściowo zastępować tradycyjne formy kontaktu pomiędzy ludźmi.
Rozwój społeczeństwa informacyjnego nie jest jednak możliwy bez odpowiedniej infrastruktury technicznej. Dostęp do telefonii, komputerów oraz Internetu stanowi podstawowy warunek uczestnictwa w cyfrowej rzeczywistości. Rozbudowa infrastruktury telekomunikacyjnej umożliwiła coraz większej liczbie osób korzystanie z usług elektronicznych, a upowszechnienie komputerów oraz innych urządzeń podłączonych do sieci pozwoliło na stopniowe przenoszenie kolejnych obszarów aktywności człowieka do środowiska cyfrowego.
Dostępność nowych technologii wpływa również na poziom uczestnictwa obywateli w społeczeństwie informacyjnym. Samo posiadanie urządzenia lub możliwości połączenia z Internetem nie przesądza jeszcze o pełnym wykorzystaniu jego możliwości. Ważne są również kompetencje cyfrowe, umiejętność wyszukiwania informacji, oceny ich wiarygodności oraz bezpiecznego korzystania z usług elektronicznych. Wraz z rozwojem technologii pojawiły się więc nowe formy aktywności, wymagające od użytkowników nie tylko dostępu do odpowiedniego sprzętu, ale również określonej wiedzy i doświadczenia.
Istotnym przejawem przemian związanych z rozwojem społeczeństwa informacyjnego stał się handel elektroniczny. Internet umożliwił przeniesienie części procesów sprzedaży i zakupu do przestrzeni wirtualnej. Sprzedawcy otrzymali możliwość docierania do klientów niezależnie od ich miejsca zamieszkania, a konsumenci zaczęli uzyskiwać dostęp do szerokiej oferty produktów bez konieczności odwiedzania tradycyjnych placówek handlowych. Transakcje elektroniczne zaczęły obejmować zarówno sprzedaż nowych produktów przez przedsiębiorstwa, jak i wymianę pomiędzy osobami prywatnymi.
Jedną z charakterystycznych form handlu internetowego są aukcje internetowe. Stanowią one szczególny mechanizm zawierania transakcji, w którym sprzedający oferuje określony przedmiot za pośrednictwem serwisu internetowego, natomiast zainteresowani użytkownicy mogą uczestniczyć w procedurze prowadzącej do ustalenia nabywcy i ceny. Z czasem serwisy określane mianem aukcyjnych zaczęły oferować także inne formy sprzedaży, w tym możliwość zakupu po z góry ustalonej cenie. W efekcie platformy tego rodzaju przekształciły się w rozbudowane systemy handlu elektronicznego.
Aukcje internetowe zwiększyły możliwości uczestniczenia jednostek w obrocie gospodarczym. Osoba prywatna mogła wystawić przedmiot na sprzedaż bez konieczności prowadzenia tradycyjnego punktu handlowego, natomiast przedsiębiorca otrzymywał dodatkowy kanał dotarcia do potencjalnych klientów. Wprowadzenie systemów płatności elektronicznych, ocen użytkowników oraz mechanizmów ochrony transakcji dodatkowo zwiększało funkcjonalność serwisów i sprzyjało rozwojowi zaufania pomiędzy użytkownikami.
Duże znaczenie dla rozwoju aukcji internetowych posiadała możliwość ograniczenia części barier charakterystycznych dla tradycyjnego handlu. Sprzedający nie był już uzależniony wyłącznie od klientów znajdujących się w jego bezpośrednim otoczeniu, natomiast kupujący mógł porównywać oferty wielu sprzedawców. Dzięki temu rynek stawał się bardziej dostępny, a przepływ informacji o cenach i produktach szybszy. Internet umożliwił również wyszukiwanie przedmiotów rzadkich, używanych lub kolekcjonerskich, których pozyskanie w tradycyjnych kanałach handlowych mogło być znacznie trudniejsze.
Zjawisko aukcji internetowych należy jednak rozpatrywać nie tylko w wymiarze ekonomicznym. Jest ono także przykładem zmian społecznych wynikających z upowszechnienia komunikacji cyfrowej. Użytkownicy serwisów tworzą system wzajemnych ocen, komentarzy oraz reputacji. Podejmowanie decyzji zakupowych może być uzależnione nie tylko od ceny, ale również od opinii innych uczestników rynku, historii transakcji sprzedającego czy jakości prezentacji oferty. Powoduje to powstanie nowych mechanizmów budowania zaufania pomiędzy osobami, które często nigdy nie spotykają się bezpośrednio.
Ważnym elementem funkcjonowania serwisów aukcyjnych jest ich konstrukcja. Układ strony, sposób prezentowania ofert, możliwość wyszukiwania i filtrowania produktów, system rejestracji użytkowników oraz narzędzia umożliwiające komunikowanie się stron wpływają na wygodę i bezpieczeństwo korzystania z platformy. Budowa oraz layout serwisu aukcyjnego nie są zatem wyłącznie kwestią estetyczną. Mają znaczenie dla sposobu podejmowania decyzji przez użytkownika oraz sprawności przeprowadzenia transakcji.
Projektowanie serwisu wymaga uwzględnienia potrzeb różnych grup użytkowników. Sprzedający powinien mieć możliwość łatwego przygotowania oferty, dodania opisu i materiałów graficznych oraz zarządzania prowadzoną sprzedażą. Kupujący oczekuje natomiast prostego wyszukiwania, czytelnych informacji o produkcie i warunkach transakcji oraz sprawnej procedury zakupu. Ważne są także rozwiązania pozwalające na ocenę wiarygodności kontrahenta i ograniczanie ryzyka związanego z transakcją.
Rozwój handlu internetowego wymagał również tworzenia odpowiednich regulacji prawnych. Wraz ze wzrostem liczby transakcji dokonywanych w środowisku cyfrowym pojawiła się potrzeba określenia zasad zawierania umów na odległość, ochrony konsumentów, przetwarzania danych oraz odpowiedzialności uczestników obrotu. Prawo musiało więc stopniowo dostosowywać się do nowych form aktywności społecznej i gospodarczej. Rozwój społeczeństwa informacyjnego nie jest zatem wyłącznie zjawiskiem technologicznym, ale również organizacyjnym, ekonomicznym oraz prawnym.
Istotnym zagadnieniem pozostaje również poziom rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Można go oceniać za pomocą różnych mierników dotyczących między innymi dostępu do Internetu, liczby użytkowników nowych technologii, wyposażenia gospodarstw domowych w sprzęt komputerowy czy częstotliwości korzystania z usług elektronicznych. Mierniki takie pozwalają analizować tempo cyfryzacji społeczeństwa oraz określać różnice występujące pomiędzy poszczególnymi grupami społecznymi lub regionami.
Wraz z rozwojem technologii zmienia się także sposób korzystania z Internetu. Z narzędzia służącego przede wszystkim do biernego odbioru informacji stał się on przestrzenią aktywnego uczestnictwa użytkowników. Ludzie tworzą treści, prowadzą działalność gospodarczą, komunikują się, dokonują zakupów i sprzedaży oraz uczestniczą w różnego rodzaju społecznościach. Aukcje internetowe są jednym z przykładów tej aktywnej roli jednostki w społeczeństwie informacyjnym.
Analiza serwisów aukcyjnych pozwala więc nie tylko przedstawić specyficzny rodzaj działalności handlowej, ale również ukazać szersze przemiany zachodzące pod wpływem rozwoju nowych technologii. Funkcjonowanie takich platform jest możliwe dzięki połączeniu infrastruktury telekomunikacyjnej, dostępu do Internetu, kompetencji użytkowników, odpowiednich regulacji prawnych oraz rozwiązań technologicznych wspierających realizację transakcji.
Głównym celem niniejszej pracy jest przedstawienie aukcji internetowych jako jednej z form aktywności społeczeństwa informacyjnego oraz scharakteryzowanie zasad ich funkcjonowania na przykładzie wybranych serwisów internetowych. Realizacja tego celu wymaga wcześniejszego przedstawienia genezy i istoty społeczeństwa informacyjnego, znaczenia informacji i wiedzy oraz rozwoju infrastruktury umożliwiającej powszechne korzystanie z nowych technologii.
Przedmiotem pracy są aukcje internetowe rozpatrywane jako element rozwoju handlu i aktywności człowieka w przestrzeni cyfrowej. Szczególnej analizie poddano pojęcie i rodzaje aukcji internetowych, zasady ich funkcjonowania, konstrukcję serwisów aukcyjnych oraz wybrane przykłady platform funkcjonujących na rynku.
W pracy wykorzystano przede wszystkim metodę analizy literatury przedmiotu dotyczącej społeczeństwa informacyjnego, Internetu, technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz handlu elektronicznego. Zastosowano również metodę opisową, pozwalającą przedstawić rozwój infrastruktury oraz mechanizmy funkcjonowania serwisów aukcyjnych. W części dotyczącej konkretnych platform wykorzystano analizę porównawczą, umożliwiającą wskazanie podobieństw i różnic pomiędzy wybranymi rozwiązaniami.
Praca składa się z trzech rozdziałów. Rozdział pierwszy poświęcono społeczeństwu informacyjnemu jako nowej jakości życia społecznego. Przedstawiono w nim znaczenie informacji i wiedzy oraz genezę społeczeństwa informacyjnego. Następnie omówiono miejsce człowieka w nowej rzeczywistości technologicznej oraz znaczenie Internetu jako przestrzeni komunikacji i wymiany informacji. Rozdział kończy charakterystyka mierników służących do oceny poziomu rozwoju społeczeństwa informacyjnego.
Rozdział drugi koncentruje się na rozwoju infrastruktury społeczeństwa informacyjnego. Omówiono dostępność podstawowych technologii, ze szczególnym uwzględnieniem telefonii, komputerów oraz Internetu. Przedstawiono również znaczenie odpowiednich regulacji prawnych oraz problem powszechnego uczestnictwa obywateli w społeczeństwie informacyjnym. Rozdział ten wskazuje warunki, których spełnienie umożliwiło rozwój nowych form aktywności gospodarczej i społecznej w środowisku cyfrowym.
Rozdział trzeci poświęcono bezpośrednio aukcjom internetowym jako nowej formie aktywności społeczeństwa informacyjnego. Wyjaśniono pojęcie aukcji internetowej oraz przedstawiono podstawowe jej rodzaje i zasady funkcjonowania. Omówiono również budowę i layout serwisu aukcyjnego, zwracając uwagę na elementy wpływające na wygodę i bezpieczeństwo użytkowników. W dalszej części przedstawiono wybrane przykłady platform aukcyjnych, w tym Allegro.pl, dozeta.pl oraz eBay Polska, co pozwala ukazać praktyczny wymiar omawianego zjawiska.
Podjęta problematyka ma znaczenie zarówno społeczne, jak i ekonomiczne. Aukcje internetowe są rezultatem przemian technologicznych, które umożliwiły przenoszenie coraz większej części aktywności gospodarczej do sieci. Ich rozwój pokazuje, w jaki sposób nowe technologie zmieniają relacje pomiędzy sprzedającymi i kupującymi, zwiększają dostępność rynku oraz tworzą nowe formy uczestnictwa w obrocie gospodarczym. Jednocześnie funkcjonowanie serwisów aukcyjnych wskazuje, że rozwój społeczeństwa informacyjnego nie sprowadza się wyłącznie do posiadania dostępu do Internetu, ale obejmuje również nowe sposoby komunikowania się, podejmowania decyzji oraz prowadzenia działalności ekonomicznej.