PLAN PRACY MAGISTERSKIEJ
TEMAT
KREDYTY GOTÓWKOWE DLA GOSPODARSTW DOMOWYCH NA PRZYKŁADZIE BANKU PEKAO S.A.
Wstęp
Rozdział I. Kredyt bankowy jako sposób na zaspokojenie potrzeb gospodarstw domowych
1.1. Pojęcie i istota gospodarstw domowych
1.2. Potrzeby gospodarstw domowych i środki ich zaspokajania
1.3. Definicja kredytu
1.4. Istota kredytu i jego rola w gospodarce
Rozdział II. Polityka kredytowa banków
2.1. Pojęcie banku i czynności bankowych
2.2. Istota polityki kredytowej banku
2.3. Kierunki polityki kredytowej banku
2.4. Klasyfikacja kredytów udzielanych przez bank
Rozdział III. Istota i zasady udzielania kredytów gotówkowych
3.1. Pojęcie i istota kredytu gotówkowego
3.2. Ryzyko związane z udzielaniem kredytów gotówkowych
3.3. Zabezpieczenia kredytów gotówkowych
3.4. Ocena zdolności kredytowej przy udzielaniu kredytów gotówkowych
Rozdział IV. Analiza kredytów gotówkowych w akcji kredytowej Banku PEKAO S.A.
4.1. Ogólna charakterystyka PEKAO S.A.
4.2. Oferta produktowa dla gospodarstw domowych
4.3. Kredyty gotówkowe na finansowanie potrzeb gospodarstw domowych
4.4. Procedura udzielania kredytów gotówkowych dla gospodarstw domowych
Zakończenie
Bibliografia
Spis rysunków
Spis tabel
Pierwotnie ten plan wyglądał zupełnie inaczej. Zmieniliśmy nieco układ poszczególnych rozdziałów. Na wstępie chcemy podkreślić, że badania empiryczne są zawsze prowadzone w ostatnim rozdziale, a nie w pierwszych. Zatem część praktyczną przenieśliśmy do rozdziału IV. Ponadto uznaliśmy, że zaproponowany wcześniej układ będzie zbyt wąski, żeby napisać o tym całą pracę. Na dobrą sprawę te poszczególne rozdziały można by zawrzeć w jednym rozdziale jako poszczególne punkty. Trudno bowiem napisać cały rozdział (na około 20 stron) o znaczeniu kredytu dla osób fizycznych.
W związku z powyższym napisaliśmy nowy plan pracy i naszym zdaniem taka wersja jest bardziej korzystna. Dzięki takiemu układowi rozdziałów informacje w pracy są poukładane. Ponadto możemy wykorzystać więcej literatury.
Przykładowy wstęp
Kredyt gotówkowy to jeden z najpopularniejszych rodzajów kredytów udzielanych przez banki. Służy on do zaspokajania potrzeb finansowych gospodarstw domowych, takich jak zakup sprzętu AGD, remont mieszkania czy wakacje. Udzielenie kredytu gotówkowego wiąże się z ryzykiem dla banku, ponieważ nie jest on zabezpieczony hipoteką na nieruchomości, a decyzja o jego udzieleniu oparta jest głównie na ocenie zdolności kredytowej kredytobiorcy. Z drugiej strony kredyt gotówkowy to dla banku sposób na pozyskanie klienta i generowanie zysku poprzez pobieranie odsetek.
Celem niniejszej pracy jest dokładna analiza kredytów gotówkowych dla gospodarstw domowych na przykładzie Banku PEKAO S.A. W rozdziale pierwszym zostanie omówione pojęcie gospodarstwa domowego, a także istota kredytu bankowego jako sposobu na zaspokojenie potrzeb finansowych gospodarstw domowych. Rozdział drugi poświęcony zostanie polityce kredytowej banków, w tym kierunkom polityki kredytowej i klasyfikacji kredytów udzielanych przez banki. W rozdziale trzecim skupimy się na kredytach gotówkowych, w tym na ich istocie, ryzyku związanym z ich udzielaniem, zabezpieczeniach oraz ocenie zdolności kredytowej. W rozdziale czwartym zostanie dokonana analiza kredytów gotówkowych w akcji kredytowej Banku PEKAO S.A., w tym ich oferty produktowej dla gospodarstw domowych, procedury udzielania kredytów gotówkowych oraz sposobu ich zabezpieczenia.
Praca ta ma na celu przybliżenie tematu kredytów gotówkowych dla gospodarstw domowych, a także umożliwienie dokładnej analizy oferty produktowej Banku PEKAO S.A. dla potencjalnych klientów. Dzięki temu praca ta będzie przydatna zarówno dla osób indywidualnych, planujących zaciągnięcie kredytu gotówkowego, jak i dla przedstawicieli banku, którzy chcą lepiej zrozumieć potrzeby i oczekiwania swoich klientów.
Wstęp
Gospodarstwa domowe są jednym z podstawowych podmiotów gospodarki, ponieważ uczestniczą w procesach osiągania dochodów, konsumpcji, oszczędzania i zaciągania zobowiązań. Podejmowane przez nie decyzje finansowe wpływają zarówno na poziom i strukturę konsumpcji, jak i na funkcjonowanie przedsiębiorstw, instytucji finansowych oraz całej gospodarki. Środki znajdujące się w dyspozycji gospodarstwa domowego są przeznaczane na zaspokajanie potrzeb bieżących i długookresowych, tworzenie oszczędności oraz finansowanie wydatków o charakterze nadzwyczajnym.
Możliwości zaspokajania potrzeb gospodarstwa domowego zależą przede wszystkim od wysokości i stabilności uzyskiwanych dochodów, zgromadzonych oszczędności, liczby jego członków, poziomu cen oraz zakresu obciążeń finansowych. W sytuacji, w której bieżące dochody i oszczędności są niewystarczające do sfinansowania określonego wydatku, gospodarstwo może odłożyć zakup, ograniczyć inne potrzeby albo skorzystać z finansowania zwrotnego. Jedną z najczęściej wykorzystywanych form takiego finansowania są kredyty i pożyczki gotówkowe oferowane przez banki.
Finansowanie gotówkowe umożliwia przesunięcie konsumpcji w czasie. Gospodarstwo domowe może wcześniej nabyć określone dobro lub usługę, zobowiązując się do pokrycia kosztu w przyszłości. Środki mogą zostać przeznaczone między innymi na remont mieszkania, zakup wyposażenia, naprawę samochodu, leczenie, edukację, wypoczynek albo pokrycie nieprzewidzianych wydatków. Brak ścisłego wskazania celu wykorzystania środków odróżnia typowe finansowanie gotówkowe od kredytów celowych, takich jak kredyt mieszkaniowy lub samochodowy.
W języku potocznym i marketingowym pojęcia kredytu gotówkowego oraz pożyczki gotówkowej bywają używane zamiennie. Z prawnego punktu widzenia nie są one jednak całkowicie tożsame. Umowa kredytu bankowego została określona w prawie bankowym, natomiast konstrukcja pożyczki występuje w przepisach prawa cywilnego. Jeżeli finansowanie jest udzielane osobie fizycznej działającej w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową i spełnia pozostałe warunki ustawowe, zastosowanie znajdują również przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego. Pojęcie to obejmuje różne formy odpłatnego finansowania konsumenta, niezależnie od handlowej nazwy produktu.
Rozróżnienia wymaga także pojęcie gospodarstwa domowego i konsumenta. Gospodarstwo domowe jest kategorią ekonomiczną i statystyczną, obejmującą osobę albo grupę osób wspólnie gospodarujących i podejmujących decyzje dotyczące dochodów oraz wydatków. Konsument jest natomiast kategorią prawną odnoszącą się do osoby fizycznej dokonującej czynności prawnej z przedsiębiorcą poza zakresem bezpośrednio związanym z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Analiza kredytowania gospodarstw domowych powinna zatem łączyć perspektywę ekonomiczną z regulacjami dotyczącymi ochrony konsumenta.
Kredyt gotówkowy może przynieść gospodarstwu domowemu wymierne korzyści, ale jego wykorzystanie wiąże się również z kosztami i ryzykiem. Możliwość natychmiastowego sfinansowania potrzeby zwiększa elastyczność zarządzania budżetem, jednak kolejne raty zmniejszają część dochodu pozostającą do swobodnej dyspozycji. Nadmierne zadłużenie może prowadzić do utraty płynności, opóźnień w spłacie oraz narastania dodatkowych kosztów. Decyzja o zaciągnięciu zobowiązania powinna więc uwzględniać nie tylko dostępność produktu, lecz również całkowity koszt finansowania i zdolność gospodarstwa do regularnej obsługi długu.
Koszt finansowania nie ogranicza się do nominalnego oprocentowania. Może obejmować odsetki, prowizję, opłaty oraz koszty usług dodatkowych wymaganych do uzyskania kredytu lub konkretnych warunków cenowych. Z perspektywy klienta istotne są rzeczywista roczna stopa oprocentowania, całkowity koszt kredytu, całkowita kwota do zapłaty, wysokość rat oraz długość okresu spłaty. Wydłużenie okresu kredytowania może zmniejszyć miesięczne obciążenie, lecz jednocześnie zwiększyć łączny koszt odsetkowy. Ocena oferty wymaga zatem analizy wszystkich jej elementów, a nie jedynie wysokości raty przedstawionej w komunikacie reklamowym.
Znaczenie ma również rodzaj oprocentowania. Oprocentowanie stałe zapewnia przewidywalność raty w okresie objętym stałą stopą, natomiast oprocentowanie zmienne powoduje, że wysokość kosztów może reagować na zmiany wskaźnika przyjętego w umowie. Wybór powinien uwzględniać okres spłaty, aktualne warunki rynkowe oraz zdolność gospodarstwa domowego do ponoszenia ewentualnego wzrostu obciążeń. Porównanie produktów powinno odbywać się przy zachowaniu takich samych założeń dotyczących kwoty i okresu finansowania.
Ustawodawstwo dotyczące kredytu konsumenckiego nakłada na kredytodawcę obowiązki służące zapewnieniu przejrzystości oferty i ochronie klienta. Konsument powinien przed zawarciem umowy otrzymać informacje pozwalające poznać warunki finansowania i porównać dostępne rozwiązania. Ochrona obejmuje również między innymi prawo odstąpienia od umowy w ustawowym terminie oraz możliwość wcześniejszej spłaty kredytu. Regulacje te mają ograniczać asymetrię informacji występującą pomiędzy profesjonalną instytucją finansową a klientem detalicznym.
Z perspektywy banku kredyty i pożyczki gotówkowe są elementem działalności detalicznej i źródłem przychodów odsetkowych oraz prowizyjnych. Jednocześnie tworzą ekspozycje obciążone ryzykiem kredytowym. Produkty te zazwyczaj nie są zabezpieczone hipoteką, dlatego podstawowym źródłem ich spłaty są przyszłe dochody klienta. Bank powinien zatem ocenić prawdopodobieństwo terminowej obsługi zadłużenia oraz dostosować wysokość finansowania do możliwości ekonomicznych wnioskodawcy.
Ocena zdolności kredytowej obejmuje analizę dochodów, kosztów utrzymania, obecnych zobowiązań, liczby osób pozostających na utrzymaniu oraz historii spłat. Znaczenie mają źródło, wysokość, stabilność i częstotliwość uzyskiwania dochodów. Bank może wykorzystywać dane przedstawione przez klienta, informacje znajdujące się w wewnętrznych systemach oraz dane pochodzące z zewnętrznych baz. W przypadku części produktów możliwe jest stosowanie uproszczonych procedur oraz modeli scoringowych, jednak nie zwalnia to banku z obowiązku odpowiedzialnego zarządzania ryzykiem.
Scoring kredytowy pozwala przypisać wnioskodawcy ocenę na podstawie zestawu cech i danych statystycznych. Automatyzacja może przyspieszyć proces, obniżyć jego koszt i umożliwić zdalne zawarcie umowy. Powinna jednak uwzględniać aktualność danych, adekwatność modelu oraz ryzyko wynikające z nadmiernego uproszczenia sytuacji klienta. Rozwój bankowości elektronicznej i mobilnej powoduje, że znaczna część procesu może odbywać się bez wizyty w placówce, od złożenia wniosku po akceptację dokumentów i uruchomienie środków.
Polityka kredytowa banku powinna godzić cele sprzedażowe z wymogami bezpieczeństwa. Nadmierne ograniczenie dostępności kredytów może zmniejszyć konkurencyjność i przychody banku, natomiast zbyt liberalne kryteria mogą prowadzić do pogorszenia jakości portfela. Bank określa akceptowany poziom ryzyka, kryteria oceny klientów, limity zaangażowania, zasady ustalania ceny oraz procedury monitorowania spłat. Decyzje te zależą również od sytuacji makroekonomicznej, wysokości stóp procentowych, poziomu bezrobocia, dynamiki wynagrodzeń i oceny perspektyw konsumpcji.
Przedmiotem niniejszej pracy są kredyty i pożyczki gotówkowe wykorzystywane do finansowania potrzeb gospodarstw domowych, analizowane na przykładzie Banku Pekao S.A. Badaniem objęte zostaną ekonomiczne i prawne uwarunkowania finansowania konsumpcji, zasady oceny zdolności kredytowej, ryzyko detalicznych ekspozycji kredytowych oraz oferta i procedura stosowana w wybranym banku.
Głównym celem pracy jest przedstawienie i ocena znaczenia kredytów gotówkowych w finansowaniu potrzeb gospodarstw domowych oraz analiza rozwiązań oferowanych przez Bank Pekao S.A. Cele szczegółowe obejmują przedstawienie roli gospodarstw domowych w gospodarce, uporządkowanie pojęć związanych z kredytem konsumenckim, omówienie polityki kredytowej banków, identyfikację kosztów i ryzyka oraz analizę warunków finansowania dostępnych w badanym banku. Celem praktycznym jest ocena przejrzystości i kosztu wybranych wariantów oferty.
Główny problem badawczy można wyrazić w pytaniu: w jaki sposób kredyty i pożyczki gotówkowe Banku Pekao S.A. umożliwiają finansowanie potrzeb gospodarstw domowych oraz jakie czynniki decydują o ich dostępności i kosztach? Problemy szczegółowe dotyczą zasad oceny zdolności kredytowej, wpływu okresu spłaty na wysokość raty i całkowity koszt, znaczenia oprocentowania stałego i zmiennego oraz zmian w portfelu kredytów konsumpcyjnych banku w przyjętym okresie.
W pracy przyjęto założenie, że kredyt gotówkowy zwiększa możliwości bieżącego finansowania potrzeb gospodarstwa domowego, lecz jego ekonomiczna ocena zależy od całkowitego kosztu oraz dopasowania rat do stabilnych dochodów. Przyjęto także, że wydłużenie okresu kredytowania obniża miesięczną ratę, ale zwiększa łączny koszt zobowiązania, natomiast cyfryzacja upraszcza proces składania wniosku, nie eliminując konieczności badania zdolności kredytowej.
Wykorzystane zostaną analiza literatury przedmiotu, analiza aktów prawnych i dokumentów bankowych, studium przypadku oraz analiza porównawcza. Część empiryczna powinna obejmować ofertę Banku Pekao S.A. obowiązującą w wyraźnie wskazanym dniu, symulacje kosztów dla kilku wariantów kwoty i okresu spłaty oraz analizę danych portfelowych za trzy ostatnie zamknięte lata sprawozdawcze. Pozwoli to odejść od samego opisu produktu na rzecz oceny jego ekonomicznych parametrów.
Praca składa się z czterech rozdziałów. Rozdział pierwszy przedstawia gospodarstwo domowe, jego potrzeby finansowe oraz kredyt jako instrument przesuwania konsumpcji w czasie. Rozdział drugi poświęcony jest działalności banków, polityce kredytowej i klasyfikacji produktów. Rozdział trzeci obejmuje regulacje kredytu konsumenckiego, ocenę zdolności kredytowej, koszty oraz ryzyko. Rozdział czwarty ma charakter empiryczny i przedstawia ofertę Banku Pekao S.A., procedurę wnioskowania, porównanie wariantów kosztowych oraz analizę dostępnych danych dotyczących portfela kredytów konsumpcyjnych.
Najważniejsza korekta dotyczy nazwy produktu. Bank Pekao oferuje obecnie przede wszystkim **pożyczkę gotówkową**, dlatego bardziej precyzyjny tytuł może brzmieć:
**„Pożyczki gotówkowe jako źródło finansowania potrzeb gospodarstw domowych na przykładzie Banku Pekao S.A.”**