Plan pracy magisterskiej
Wstęp
ROZDZIAŁ I. Zarządzanie odpadami w przedsiębiorstwie
1.1. Odpad – aspekt teoretyczny pojęcia
1.2. Klasyfikacja odpadów
1.3. Plany gospodarki odpadami w przedsiębiorstwie
1.4. Ogólne zasady w zarządzaniu odpadami w przedsiębiorstwie
ROZDZIAŁ II. Gospodarka odpadami opakowaniami w Polsce i Unii Europejskiej
2.1. Opakowania jako główny element odpadów
2.2. Rynek opakowań w Polsce i w Unii Europejskiej
2.3. Harmonizacja polskich aktów prawnych z wymaganiami Unii Europejskiej stawianymi opakowaniom
2.4. Podstawy normalizacji i certyfikacji opakowań
2.5. Znakowanie opakowań
ROZDZIAŁ III. Metody utylizacji odpadów opakowaniowych według regulacji Unii Europejskiej
3.1. Czynniki decydujące o możliwości utylizacji opakowań poużytkowych
3.2. Racjonalizacja użytkowania opakowań i poużytkowych odpadów opakowaniowych
3.3. Składowanie odpadów na wysypiskach
3.4. Spalanie odpadów z odzyskiwaniem energii
ROZDZIAŁ IV. Wpływ Unii Europejskiej na zarządzanie odpadami w polskich przedsiębiorstwach
4.1. Systemy zarządzania środowiskowego
4.2. Kluczowe wyzwania w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi w krajach Unii Europejskiej
4.3. Szanse dla polskiego rynku gospodarki odpadami dzięki dyrektywom UE
4.4. Prognozy zmian sposobów gospodarowania charakterystycznymi strumieniami odpadów
Zakończenie
Bibliografia
Spis tabel
Spis rysunków
Wstęp
Gospodarka odpadami stanowi obecnie jeden z najważniejszych obszarów polityki środowiskowej zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Dynamiczny rozwój gospodarczy, wzrost konsumpcji, postępująca urbanizacja oraz zwiększająca się produkcja różnego rodzaju dóbr przyczyniają się do systematycznego wzrostu ilości wytwarzanych odpadów. Zjawisko to wymaga podejmowania działań mających na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania odpadów na środowisko naturalne, zdrowie człowieka oraz jakość życia społeczeństwa. Szczególne znaczenie ma w tym zakresie rozwijanie takich sposobów gospodarowania odpadami, które pozwalają na ograniczenie ich powstawania, ponowne wykorzystanie surowców, zwiększenie poziomu recyklingu oraz zmniejszenie ilości odpadów kierowanych na składowiska.
Unia Europejska ma istotny wpływ na gospodarkę odpadami w Polsce poprzez przepisy i regulacje, których przestrzeganie stanowi obowiązek państw członkowskich. Polityka unijna w tym zakresie koncentruje się przede wszystkim na ograniczaniu ilości wytwarzanych odpadów, zwiększaniu poziomu ich ponownego wykorzystania i recyklingu oraz zmniejszaniu znaczenia składowania jako podstawowej metody zagospodarowania odpadów. Ważnym elementem działań Unii Europejskiej jest również promowanie gospodarki o obiegu zamkniętym, zgodnie z którą produkty, materiały oraz surowce powinny pozostawać w gospodarce możliwie jak najdłużej.
Polska, jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, jest zobowiązana do dostosowywania krajowych regulacji prawnych do wymagań wynikających z prawa unijnego oraz do osiągania określonych poziomów przygotowania do ponownego użycia, recyklingu i odzysku poszczególnych kategorii odpadów. Wypełnianie tych zobowiązań wymaga wprowadzania zmian organizacyjnych, prawnych i technologicznych, a także rozbudowy infrastruktury umożliwiającej skuteczne zbieranie, sortowanie, przetwarzanie i zagospodarowanie odpadów. Istotne znaczenie mają przy tym inwestycje w nowoczesne instalacje przetwarzania odpadów oraz systemy pozwalające na odzyskiwanie surowców i energii.
Szczególną grupę stanowią odpady opakowaniowe, których znaczenie wzrasta wraz z rozwojem handlu, transportu, usług oraz konsumpcji. Opakowania są powszechnie wykorzystywane w działalności gospodarczej, ponieważ umożliwiają ochronę produktów, ich magazynowanie, transport oraz prezentację konsumentom. Jednocześnie po wykorzystaniu stają się one znaczącym strumieniem odpadów wymagającym odpowiedniego zagospodarowania. Z tego względu regulacje Unii Europejskiej w coraz większym stopniu odnoszą się do projektowania opakowań, ograniczania ilości materiałów wykorzystywanych do ich produkcji, możliwości ponownego użycia oraz poddawania ich procesom recyklingu.
Wpływ regulacji unijnych widoczny jest również w działalności polskich przedsiębiorstw. Podmioty gospodarcze muszą uwzględniać wymagania związane z ochroną środowiska już na etapie planowania procesów produkcyjnych, wyboru surowców, projektowania opakowań oraz organizowania systemów gospodarowania powstającymi odpadami. Coraz większego znaczenia nabierają systemy zarządzania środowiskowego, które umożliwiają przedsiębiorstwom monitorowanie wpływu prowadzonej działalności na środowisko oraz podejmowanie działań mających na celu ograniczenie zużycia zasobów i ilości wytwarzanych odpadów.
Nie bez znaczenia pozostaje również finansowe wsparcie Unii Europejskiej. Środki europejskie umożliwiają realizację inwestycji związanych między innymi z rozwojem infrastruktury gospodarki odpadami, modernizacją instalacji, poprawą efektywności procesów recyklingu czy wprowadzaniem rozwiązań zgodnych z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. W rezultacie integracja europejska wpływa nie tylko na kształt przepisów obowiązujących w Polsce, ale również na praktyczne sposoby funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami.
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie i ocena wpływu Unii Europejskiej na kształtowanie gospodarki odpadami w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki odpadami opakowaniowymi oraz funkcjonowania przedsiębiorstw. Analizie poddano zarówno zagadnienia teoretyczne i prawne, jak również rozwiązania organizacyjne oraz techniczne związane z gospodarowaniem odpadami. Istotnym elementem rozważań jest również wskazanie zmian, jakie zachodzą w polskim systemie pod wpływem regulacji i kierunków polityki środowiskowej Unii Europejskiej.
Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym przedstawiono podstawowe zagadnienia dotyczące zarządzania odpadami w przedsiębiorstwie, w tym definicję i klasyfikację odpadów, plany gospodarki odpadami oraz ogólne zasady zarządzania nimi. Rozdział drugi poświęcono gospodarce odpadami opakowaniowymi w Polsce i Unii Europejskiej. Omówiono w nim rynek opakowań, proces dostosowywania polskiego prawa do wymagań unijnych oraz zagadnienia normalizacji, certyfikacji i znakowania opakowań. W trzecim rozdziale przedstawiono podstawowe metody zagospodarowania odpadów opakowaniowych, ze szczególnym uwzględnieniem racjonalizacji ich wykorzystania, składowania oraz termicznego przekształcania z odzyskiem energii. Ostatni rozdział koncentruje się na wpływie Unii Europejskiej na zarządzanie odpadami w polskich przedsiębiorstwach, systemach zarządzania środowiskowego, aktualnych wyzwaniach gospodarki odpadami, możliwościach rozwoju polskiego rynku oraz przewidywanych kierunkach zmian w gospodarowaniu poszczególnymi strumieniami odpadów.