Wstęp
Rozdział I. Istota analizy otoczenia branżowego
1.1. Struktura branży
1.2. Atrakcyjność branży
1.3. Ewolucja branży
1.4. Podejście Portera
Rozdział II. Charakterystyka branży budowlanej
2.1. Segmentacja
2.2. Trendy w branży
2.3. Reprezentacja branży na GPW
2.4. Budownictwo na tle innych branż
2.5. Kluczowe czynniki sukcesu
Rozdział III. Analiza porównawcza wybranych spółek
3.1. Możliwości i zasoby firm
3.1.1. Prochem S.A.
3.1.2. Mirbud S.A.
3.1.3. Budimex S.A.
3.2. Sytuacja finansowa
3.2.1. Prochem S.A.
3.2.2. Mirbud S.A.
3.2.3. Budimex S.A.
3.3. Przyjęte strategie
3.3.1. Prochem S.A.
3.3.2. Mirbud S.A.
3.3.3. Budimex S.A.
3.4. Silne i słabe strony
3.4.1. Prochem S.A.
3.4.2. Mirbud S.A.
3.4.3. Budimex S.A.
3.5. Ocena spółek przez rynek kapitałowy
3.5.1. Prochem S.A.
3.5.2. Mirbud S.A.
3.5.3. Budimex S.A.
Podsumowanie
Literatura
Spis tabel
Spis rysunków
Wstęp
Branża budowlana stanowi jeden z istotnych elementów funkcjonowania współczesnej gospodarki. Jej znaczenie wynika nie tylko z bezpośredniego udziału przedsiębiorstw budowlanych w realizacji infrastruktury, budynków mieszkalnych, obiektów przemysłowych, usługowych oraz użyteczności publicznej, ale również z licznych powiązań z pozostałymi sektorami gospodarki. Realizacja inwestycji budowlanych generuje zapotrzebowanie na materiały, urządzenia, usługi transportowe, projektowe, finansowe i specjalistyczne usługi techniczne. Kondycja przedsiębiorstw działających w tym sektorze może zatem stanowić jeden z elementów pozwalających ocenić skalę aktywności inwestycyjnej oraz ogólną sytuację gospodarczą.
Charakterystyczną cechą branży budowlanej jest duża zależność od warunków występujących w otoczeniu gospodarczym. Wielkość popytu na usługi budowlane jest powiązana między innymi z poziomem inwestycji przedsiębiorstw i sektora publicznego, dostępnością źródeł finansowania, polityką infrastrukturalną państwa, sytuacją na rynku nieruchomości oraz ogólną koniunkturą gospodarczą. Znaczenie mają także koszty materiałów budowlanych, energii, transportu i pracy. W rezultacie sytuacja przedsiębiorstw należących do tej samej branży może ulegać znaczącym zmianom nawet w stosunkowo krótkim okresie.
Specyfika działalności budowlanej wynika również z projektowego charakteru znacznej części realizowanych prac. Przedsiębiorstwo może posiadać rozbudowany portfel zamówień obejmujący inwestycje realizowane przez kilka lat, a rzeczywista rentowność poszczególnych kontraktów zależy od prawidłowego oszacowania kosztów, właściwego przygotowania harmonogramu, terminowej realizacji oraz skutecznego zarządzania ryzykiem. W przypadku kontraktów o dużej wartości nawet stosunkowo niewielkie zmiany cen materiałów, wynagrodzeń czy kosztów finansowania mogą znacząco wpłynąć na osiągane marże.
Działalność w branży budowlanej wymaga zatem nie tylko posiadania odpowiednich zasobów technicznych i finansowych, lecz również rozbudowanych kompetencji organizacyjnych. Istotne znaczenie mają doświadczenie w realizacji projektów, kwalifikacje pracowników, dostęp do podwykonawców, zdolność pozyskiwania nowych kontraktów oraz możliwość jednoczesnego prowadzenia wielu przedsięwzięć. W przypadku największych przedsiębiorstw budowlanych dodatkowym źródłem przewagi może być zdolność realizowania inwestycji o dużej wartości i wysokim poziomie skomplikowania technicznego.
Pojęcie branży budowlanej obejmuje jednocześnie wiele różnych segmentów działalności. Można do nich zaliczyć między innymi budownictwo mieszkaniowe, komercyjne, przemysłowe, drogowe, kolejowe, energetyczne oraz specjalistyczne. Poszczególne segmenty charakteryzują się odmiennym poziomem konkurencji, rentowności, ryzyka oraz zależności od zamówień publicznych i prywatnych. Przedsiębiorstwo skoncentrowane na realizacji infrastruktury drogowej funkcjonuje w innych warunkach niż podmiot specjalizujący się w budownictwie kubaturowym, projektowaniu czy usługach inżynieryjnych.
Z tego względu analiza przedsiębiorstwa budowlanego nie powinna ograniczać się wyłącznie do oceny podstawowych wielkości finansowych. Konieczne jest uwzględnienie charakteru segmentu, w którym działa dany podmiot, jego pozycji względem konkurentów, posiadanych zasobów oraz zmian zachodzących w otoczeniu. Dopiero zestawienie informacji dotyczących całej branży z analizą sytuacji konkretnego przedsiębiorstwa pozwala sformułować bardziej wiarygodną ocenę jego potencjału i pozycji konkurencyjnej.
Analiza branżowa pozwala określić warunki, w jakich funkcjonują przedsiębiorstwa należące do określonego sektora. Jej przedmiotem może być między innymi struktura rynku, liczba i wielkość konkurentów, bariery wejścia, zależność przedsiębiorstw od dostawców i klientów, dynamika popytu, zmiany technologiczne oraz zagrożenie pojawieniem się nowych konkurentów. Analiza taka umożliwia również ocenę atrakcyjności branży z punktu widzenia przedsiębiorstwa lub potencjalnego inwestora.
Atrakcyjność branży jest związana z możliwością osiągania przez działające w niej przedsiębiorstwa odpowiedniego poziomu rentowności przy akceptowalnym poziomie ryzyka. Szybki wzrost wartości rynku nie musi automatycznie oznaczać wysokiej atrakcyjności. Jeżeli konkurencja jest bardzo intensywna, przedsiębiorstwa mogą być zmuszone do silnej rywalizacji cenowej, prowadzącej do ograniczania marż. Z drugiej strony branża rozwijająca się wolniej może pozostawać atrakcyjna dla podmiotów posiadających silną pozycję konkurencyjną, odpowiednie zasoby oraz kompetencje trudne do skopiowania przez pozostałych uczestników rynku.
Istotne znaczenie ma zatem struktura branży. Jeżeli niewielka liczba dużych przedsiębiorstw posiada znaczący udział w rynku, warunki konkurencji będą odmienne niż w sektorze silnie rozdrobnionym. W branży budowlanej można obserwować współistnienie obu sytuacji. Największe inwestycje infrastrukturalne są dostępne przede wszystkim dla przedsiębiorstw posiadających odpowiednie doświadczenie, zasoby finansowe i techniczne, podczas gdy przy realizacji mniejszych przedsięwzięć funkcjonuje znaczna liczba małych i średnich podmiotów.
Jednym z najbardziej znanych sposobów analizy otoczenia konkurencyjnego przedsiębiorstwa jest model pięciu sił Michaela E. Portera. Podejście to pozwala ocenić strukturę konkurencji poprzez analizę rywalizacji pomiędzy dotychczasowymi uczestnikami rynku, zagrożenia pojawieniem się nowych konkurentów, możliwości wystąpienia produktów lub usług substytucyjnych oraz siły przetargowej nabywców i dostawców.
Zastosowanie modelu Portera do branży budowlanej pozwala wskazać wiele jej specyficznych cech. Siła przetargowa klientów może być szczególnie duża w przypadku dużych inwestorów publicznych oraz prywatnych, którzy organizują konkurencyjne postępowania i mogą wybierać spośród wielu potencjalnych wykonawców. Znaczenie dostawców rośnie natomiast w okresach ograniczonej dostępności materiałów budowlanych, maszyn, energii lub wykwalifikowanych pracowników.
Bariery wejścia do branży również zależą od konkretnego segmentu. Rozpoczęcie działalności w zakresie niewielkich robót może wymagać stosunkowo ograniczonych zasobów. Uczestnictwo w największych inwestycjach drogowych, kolejowych, przemysłowych czy energetycznych wymaga natomiast rozbudowanego zaplecza finansowego, doświadczenia, odpowiednich referencji, dostępu do wysoko wykwalifikowanych specjalistów oraz zdolności do spełnienia rozbudowanych wymogów stawianych wykonawcom.
Analiza branży powinna uwzględniać także jej ewolucję. Sektor budowlany nie jest strukturą statyczną. Zmieniają się technologie, regulacje prawne, wymagania inwestorów, koszty prowadzenia działalności oraz sposoby finansowania inwestycji. Coraz większego znaczenia nabierają narzędzia cyfrowe wspierające projektowanie i zarządzanie budową, automatyzacja procesów, efektywność energetyczna, wykorzystanie nowych materiałów oraz rozwiązania związane z ograniczaniem negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko.
Zmiany zachodzące w branży powodują również ewolucję czynników decydujących o sukcesie przedsiębiorstw. W tradycyjnym ujęciu znaczenie mogły mieć przede wszystkim cena, zaplecze techniczne i doświadczenie wykonawcy. Obecnie coraz większą rolę odgrywa zdolność zarządzania złożonymi projektami, kontrolowania kosztów, efektywnego współdziałania z podwykonawcami, pozyskiwania odpowiednio wykwalifikowanej kadry, wdrażania nowoczesnych technologii oraz odpowiedniego zarządzania ryzykiem.
Kluczowe czynniki sukcesu powinny być przy tym analizowane w odniesieniu do konkretnego segmentu działalności. Inne kompetencje mogą decydować o pozycji przedsiębiorstwa zajmującego się dużymi inwestycjami infrastrukturalnymi, inne firmy działającej przede wszystkim w budownictwie kubaturowym, a jeszcze inne podmiotu specjalizującego się w projektowaniu oraz usługach inżynieryjnych. Z tego względu samo porównanie wielkości przychodów analizowanych spółek nie jest wystarczające do oceny ich rzeczywistej sytuacji konkurencyjnej.
Interesującą grupę podmiotów do przeprowadzenia analizy stanowią przedsiębiorstwa obecne na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Status spółki publicznej wiąże się z koniecznością przekazywania informacji dotyczących sytuacji finansowej oraz istotnych wydarzeń związanych z działalnością przedsiębiorstwa. Dostęp do sprawozdań finansowych, raportów okresowych, informacji bieżących oraz danych giełdowych zwiększa możliwości prowadzenia rozbudowanej analizy porównawczej.
Analiza spółek giełdowych pozwala połączyć kilka perspektyw badawczych. Pierwsza odnosi się do rzeczywistego funkcjonowania przedsiębiorstwa i obejmuje jego zasoby, wyniki finansowe, strukturę działalności, strategię i pozycję konkurencyjną. Druga związana jest z oceną dokonywaną przez uczestników rynku kapitałowego. Wartość giełdowa przedsiębiorstwa jest bowiem kształtowana nie tylko przez jego dotychczasowe wyniki, ale także przez oczekiwania dotyczące przyszłości.
Inwestorzy mogą uwzględniać między innymi poziom przychodów i zysków, portfel zamówień, rentowność, stabilność finansową, poziom zadłużenia, jakość zarządzania, przyjętą strategię oraz perspektywy rozwoju całego sektora. Znaczenie mogą mieć także informacje o pozyskiwaniu nowych kontraktów, ryzyku związanym z realizowanymi projektami, sporach z inwestorami, kosztach finansowania czy zmianach w otoczeniu regulacyjnym.
Analiza sytuacji finansowej stanowi zatem jeden z podstawowych elementów oceny przedsiębiorstwa. Nie powinna jednak ograniczać się wyłącznie do wysokości przychodów lub wyniku netto. Istotne znaczenie mają również rentowność, płynność finansowa, zadłużenie, sprawność działania oraz sposób wykorzystywania posiadanych aktywów.
Rosnące przychody nie muszą świadczyć o poprawie sytuacji przedsiębiorstwa, jeżeli równocześnie zmniejsza się jego rentowność lub znacząco wzrasta poziom zadłużenia. Podobnie osiągnięcie zysku netto nie oznacza automatycznie braku problemów finansowych, jeżeli przedsiębiorstwo ma trudności z generowaniem odpowiednich przepływów pieniężnych. W działalności budowlanej problem ten posiada szczególne znaczenie ze względu na długotrwały charakter kontraktów oraz różnice czasowe pomiędzy ponoszeniem kosztów i uzyskiwaniem należności.
Analiza porównawcza kilku przedsiębiorstw pozwala ograniczyć ryzyko błędnej interpretacji wyników pojedynczej spółki. Jeżeli rentowność jednego podmiotu spada, nie można bez dodatkowych informacji stwierdzić, czy przyczyną są błędy w zarządzaniu, czy też pogorszenie sytuacji w całej branży. Zestawienie wyników kilku przedsiębiorstw działających w podobnym otoczeniu pozwala lepiej wskazać cechy charakterystyczne konkretnej spółki oraz odróżnić je od zmian odnoszących się do całego sektora.
W niniejszej pracy analizą objęto trzy spółki związane z szeroko rozumianą branżą budowlaną: Prochem S.A., MIRBUD S.A. oraz Budimex S.A. Dobór przedsiębiorstw umożliwia porównanie podmiotów różniących się skalą działalności, strukturą realizowanych projektów, zakresem posiadanych zasobów oraz przyjętym modelem rozwoju.
Prochem S.A. reprezentuje podmiot, którego działalność jest w dużym stopniu związana z projektowaniem, usługami inżynieryjnymi, zarządzaniem przedsięwzięciami inwestycyjnymi oraz realizacją specjalistycznych projektów. Uwzględnienie spółki pozwala rozszerzyć analizę poza klasyczne generalne wykonawstwo i uwzględnić znaczenie wiedzy technicznej oraz zasobów niematerialnych w budowaniu pozycji konkurencyjnej.
MIRBUD S.A. prowadzi działalność w różnych segmentach rynku budowlanego, obejmujących między innymi generalne wykonawstwo oraz realizację projektów infrastrukturalnych i kubaturowych. Charakter jego działalności umożliwia porównanie z największymi uczestnikami rynku, a jednocześnie pozwala przeanalizować sposób rozwoju przedsiębiorstwa zwiększającego swoją skalę i zakres realizowanych przedsięwzięć.
Budimex S.A. reprezentuje natomiast jednego z największych uczestników polskiego rynku budowlanego. Skala prowadzonej działalności, udział w znaczących inwestycjach infrastrukturalnych oraz rozbudowane zasoby organizacyjne powodują, że przedsiębiorstwo może stanowić istotny punkt odniesienia dla oceny pozostałych analizowanych podmiotów.
Dobór tych trzech przedsiębiorstw jest szczególnie wartościowy z punktu widzenia analizy porównawczej, ponieważ nie są to podmioty całkowicie identyczne. Różnią się wielkością, strukturą działalności oraz zakresem wykorzystywanych zasobów. Pozwala to analizować nie tylko to, która spółka osiąga wyższe wyniki finansowe, lecz również w jaki sposób odmienne modele biznesowe wpływają na możliwości konkurowania w branży.
Pierwszym elementem szczegółowego porównania są możliwości i zasoby przedsiębiorstw. Zasoby należy przy tym rozumieć szerzej niż wyłącznie jako majątek rzeczowy. Obejmują one kapitał finansowy, zaplecze techniczne, doświadczenie, wykwalifikowanych pracowników, wiedzę organizacyjną, relacje z kontrahentami, posiadane referencje, markę oraz zdolności związane z zarządzaniem projektami.
We współczesnej gospodarce szczególne znaczenie mają zasoby niematerialne, które często są trudniejsze do skopiowania niż maszyny, urządzenia czy inne aktywa rzeczowe. Wiedza pracowników, doświadczenie w realizacji skomplikowanych projektów, reputacja oraz relacje z klientami mogą stanowić trwałe źródło przewagi konkurencyjnej.
Samo posiadanie określonych zasobów nie gwarantuje jednak sukcesu. Istotna jest umiejętność ich wykorzystywania. Dwa przedsiębiorstwa dysponujące zbliżonym potencjałem technicznym mogą osiągać całkowicie odmienne wyniki w zależności od jakości zarządzania, sposobu kalkulowania kontraktów, organizacji pracy oraz zdolności dostosowywania się do zmian zachodzących w otoczeniu.
Kolejnym elementem analizy jest sytuacja finansowa Prochem S.A., MIRBUD S.A. oraz Budimex S.A. Porównanie danych finansowych umożliwia określenie, w jakim stopniu poszczególne przedsiębiorstwa są zdolne do generowania zysków, regulowania zobowiązań oraz finansowania własnego rozwoju. Analiza ta pozwala także ocenić, czy wzrost skali działalności znajduje odzwierciedlenie w odpowiednim wzroście efektywności.
Ważnym przedmiotem badań są również strategie realizowane przez poszczególne przedsiębiorstwa. Strategia określa kierunki rozwoju, sposób wykorzystania dostępnych zasobów oraz podstawowe metody konkurowania. Przedsiębiorstwa mogą dążyć do specjalizacji w określonych segmentach, zwiększania skali działalności, dywersyfikacji portfela realizowanych inwestycji lub ekspansji na nowe obszary rynku.
Dywersyfikacja może ograniczać zależność przedsiębiorstwa od zmian koniunktury w pojedynczym segmencie, ale równocześnie może prowadzić do wzrostu złożoności organizacji i wymagać rozwijania nowych kompetencji. Specjalizacja umożliwia natomiast koncentrowanie zasobów na określonej działalności, ale może zwiększać podatność na spadek popytu w wybranym obszarze. Ocena strategii poszczególnych spółek powinna więc uwzględniać ich zasoby oraz charakter otoczenia.
Uzupełnieniem analizy strategicznej jest identyfikacja silnych i słabych stron przedsiębiorstw. Do mocnych stron mogą należeć doświadczenie, wysoka rozpoznawalność marki, duży portfel zamówień, dobra sytuacja finansowa, dostęp do specjalistycznych kompetencji czy zdolność realizowania dużych projektów. Słabości mogą natomiast wynikać z nadmiernego zadłużenia, uzależnienia od określonego rodzaju zamówień, niskiej rentowności, ograniczonej skali działalności czy problemów związanych z kontrolowaniem kosztów.
Silne i słabe strony powinny być oceniane w odniesieniu do warunków występujących w otoczeniu. Ten sam zasób może mieć odmienne znaczenie w różnych fazach cyklu koniunkturalnego. Rozbudowane zaplecze organizacyjne może być dużą przewagą w okresie wzrostu liczby zamówień, ale w warunkach ograniczenia inwestycji może oznaczać konieczność ponoszenia wysokich kosztów stałych.
Ostatnim obszarem porównania jest ocena przedsiębiorstw dokonywana przez rynek kapitałowy. Kurs akcji oraz inne wskaźniki rynkowe mogą stanowić źródło informacji dotyczących oczekiwań inwestorów. Uczestnicy rynku dokonują bowiem nie tylko oceny dotychczasowych wyników, lecz również formułują oczekiwania dotyczące przyszłych przepływów pieniężnych, poziomu ryzyka i możliwości rozwoju przedsiębiorstwa.
Interpretacja wyceny giełdowej wymaga jednak zachowania ostrożności. Zmiany kursu akcji mogą wynikać nie tylko z sytuacji konkretnej spółki, ale również z koniunktury na całym rynku kapitałowym, polityki pieniężnej, nastrojów inwestorów czy wydarzeń makroekonomicznych. Dlatego dane giełdowe powinny stanowić uzupełnienie, a nie substytut analizy sytuacji fundamentalnej przedsiębiorstwa.
Najbardziej wartościowe rezultaty może zatem przynieść połączenie perspektywy branżowej, strategicznej, finansowej i giełdowej. Pozwala ono spojrzeć na przedsiębiorstwo zarówno od strony rzeczywistych zasobów i wyników, jak i oczekiwań inwestorów. Takie kompleksowe podejście umożliwia identyfikację źródeł przewagi konkurencyjnej oraz problemów mogących ograniczać zdolność firmy do dalszego rozwoju.
Celem niniejszej pracy jest przeprowadzenie branżowej analizy porównawczej wybranych przedsiębiorstw budowlanych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie – Prochem S.A., MIRBUD S.A. oraz Budimex S.A. – ze szczególnym uwzględnieniem ich zasobów i możliwości rozwojowych, sytuacji finansowej, realizowanych strategii, silnych i słabych stron oraz oceny dokonywanej przez rynek kapitałowy. Istotnym elementem pracy jest również przedstawienie specyfiki branży budowlanej, jej struktury, kierunków rozwoju oraz czynników determinujących poziom atrakcyjności i warunki konkurencji.
Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy rozdział poświęcono teoretycznym podstawom analizy otoczenia branżowego. Przedstawiono pojęcie struktury branży oraz najważniejsze czynniki wpływające na jej kształt. Następnie omówiono problematykę atrakcyjności sektora oraz znaczenie poszczególnych uwarunkowań dla możliwości osiągania przez przedsiębiorstwa odpowiednich rezultatów ekonomicznych. Kolejna część dotyczy ewolucji branży oraz zmian zachodzących w warunkach konkurowania. Ostatnią część rozdziału poświęcono podejściu Michaela E. Portera i możliwości zastosowania modelu pięciu sił do oceny sytuacji konkurencyjnej.
Drugi rozdział koncentruje się na charakterystyce branży budowlanej. W pierwszej kolejności przedstawiono jej segmentację, pozwalającą wskazać różnice pomiędzy poszczególnymi obszarami działalności przedsiębiorstw. Następnie omówiono najważniejsze trendy wpływające na funkcjonowanie sektora oraz zmiany warunków prowadzenia działalności. Przedstawiono również reprezentację branży na Giełdzie Papierów Wartościowych oraz jej sytuację na tle innych sektorów. Ostatnia część rozdziału została poświęcona kluczowym czynnikom sukcesu decydującym o możliwościach budowania i utrzymywania przewagi konkurencyjnej.
Trzeci rozdział ma charakter analityczny i obejmuje porównanie Prochem S.A., MIRBUD S.A. oraz Budimex S.A. W pierwszej kolejności przedstawiono możliwości i zasoby każdego z przedsiębiorstw, zwracając uwagę zarówno na zasoby materialne, jak i kompetencje, doświadczenie oraz pozycję rynkową. Następnie przeanalizowano sytuację finansową spółek, uwzględniając najważniejsze elementy pozwalające ocenić ich rentowność, płynność, zadłużenie i ogólną kondycję ekonomiczną.
Kolejna część rozdziału dotyczy strategii realizowanych przez analizowane przedsiębiorstwa oraz sposobów dostosowywania działalności do warunków występujących w branży. Następnie przedstawiono silne i słabe strony Prochem S.A., MIRBUD S.A. oraz Budimex S.A. Ich porównanie umożliwia wskazanie najważniejszych różnic pomiędzy przedsiębiorstwami oraz czynników wpływających na ich pozycję konkurencyjną. Ostatnim etapem jest analiza oceny poszczególnych spółek przez rynek kapitałowy.
Przeprowadzenie branżowej analizy porównawczej pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy decydujące o sukcesie przedsiębiorstw funkcjonujących w budownictwie. Działanie w podobnych warunkach rynkowych nie oznacza bowiem osiągania takich samych rezultatów. Poszczególne spółki mogą odmiennie reagować na zmiany popytu, wzrost cen materiałów, problemy z dostępnością pracowników, rosnące koszty finansowania czy nowe wymagania inwestorów.
Dobór Prochem S.A., MIRBUD S.A. oraz Budimex S.A. pozwala jednocześnie zestawić przedsiębiorstwa różniące się skalą i profilem działalności. Budimex może stanowić punkt odniesienia jako podmiot o bardzo dużej skali działalności, MIRBUD reprezentuje przedsiębiorstwo aktywnie rozwijające działalność wykonawczą w wielu segmentach rynku, natomiast Prochem pozwala uwzględnić bardziej specjalistyczny wymiar usług projektowych i inżynieryjnych. Takie zestawienie umożliwia analizę różnych sposobów budowania przewagi konkurencyjnej w ramach szeroko rozumianego sektora budowlanego.
Celem analizy nie jest przy tym jedynie stworzenie prostego rankingu przedsiębiorstw. Znacznie ważniejsze jest wskazanie przyczyn różnic występujących pomiędzy poszczególnymi podmiotami oraz określenie czynników, które mogą wpływać na ich zdolność do utrzymania konkurencyjności w długim okresie. Połączenie analizy branży, sytuacji finansowej, zasobów, strategii i oceny giełdowej pozwala spojrzeć na każde przedsiębiorstwo jako na podmiot funkcjonujący w dynamicznym otoczeniu, którego rezultaty zależą zarówno od warunków zewnętrznych, jak i jakości podejmowanych decyzji zarządczych.